Botdichtheid gemeten

image_pdfimage_print

foto dexascanDe diagnose osteoporose kan op diverse manieren worden gesteld.

Na een botbreuk
Wanneer je wat gebroken hebt kan op basis van de röntgenfoto worden vastgesteld dat er sprake is van een botbreuk door osteoporose. Wanneer je wat breekt na het 50ste jaar is het altijd verstandig te vragen of er sprake is van osteoporose. Ook al wordt er door de desbetreffende arts niets over gezegd.

Met een röntgenfoto
Met behulp van een röntgenfoto kan men naast een botbreuk ook ingezakte wervel goed zichtbaar maken. Ingezakte wervels kunnen voorkomen bij mensen met osteoporose. Wervelinzakkingen kunnen veel pijn veroorzaken en daarbij zal door de inzakking lengteverlies en een verkromming van de rug ontstaan.

Met een botdichtheidsmeting
De dichtheid van het bot (de botmassa) kan op een betrouwbare manier gemeten worden op verschillende plaatsen in het skelet. Meestal worden de heup en de lendenwervels (LWK) gemeten. Het apparaat (een DXA-apparaat) waarmee dit gebeurt is een soort een röntgenapparaat, maar de straling waaraan men tijdens het onderzoek wordt blootgesteld is erg laag.

Met een meting van de botmineraaldichtheid (BMD) kan de hoeveelheid botmassa gemeten worden. Hoe lager de BMD, hoe groter de kans op een botbreuk als men komt te vallen. Met een botdichtheidsmeter meet men dus eigenlijk de kans op een breuk. Of er daadwerkelijk een botbreuk of wervelinzakking optreedt is niet te voorspellen.

De meting wordt uitgedrukt in een T-score en een Z-score:
T-score: uw botdichtheid vergeleken met de botdichtheid van een gezonde vrouw rond het 35e jaar;
Z-score: uw botdichtheid vergeleken met de botdichtheid van iemand van uw leeftijd.

Wat betekent de uitslag
Bij een uitslag van: T-score tussen de +1 en –1 is alles prima.
Bij een uitslag van: T-score tussen de –1 en –2,5 is er sprake van osteopenie (verminderde botmassa).
Bij een uitslag van: T-score vanaf –2,5 is er sprake van osteoporose.
Eerst naar de huisarts

Een botdichtheidsmeting met een DXA-apparaat wordt gedaan, met doorverwijzing van een huisarts, in een ziekenhuis. Nog niet alle ziekenhuizen in Nederland hebben een botdichtheidsmeter. Alleen de echte DXA meting is wetenschappelijk gezien de gouden standaard op het gebied van botdichtheidsmetingen.

Tegenwoordig kan met nieuwere DXA apparatuur naast de botdichtheidsmeting ook een beeld worden verkregenvan de wervelkolom zoals bij een gewone röntgenfoto. Dit heet IVA of VFA en geeft een goed beeld over de aanwezigheid van eventuele wervelbreuken.
Dit is een belangrijk onderzoek omdat wanneer er een wervelbreuk wordt gevonden behandeling noodzakelijk is zelfs als de DXA uitslag geen osteoporose aangeeft.